Paranoid Kişilik Bozukluğu (PKB), A kümesinde (garip/sıra dışı) yer alan ve temelinde başkalarına karşı süreğen, yaygın ve haksız bir güvensizlik ile şüphecilik barındıran bir psikopatolojidir. Bu bireyler, başkalarının davranışlarını ve niyetlerini her zaman kötü niyetli, sömürücü veya aldatıcı olarak yorumlama eğilimindedirler.
· Haksız Şüphecilik: Yeterli bir kanıt olmaksızın, başkalarının kendisini sömürdüğünden, kendisine zarar verdiğinden veya kendisini aldattığından şüphelenir.
· Sadakat Sorgulama: Dostlarının ya da iş arkadaşlarının bağlılığı ve güvenilirliği üzerine yersiz kuşkularla meşguldür.
· Sır Vermekten Kaçınma: Söylediklerinin kendisine karşı kötü niyetle kullanılacağından korktuğu için başkalarına güvenmekte ve içini dökmekte büyük güçlük çeker.
· Gizli Anlamlar Çıkarma: Sıradan, zararsız söz ya da olaylardan kendisini aşağılayan veya tehdit eden gizli anlamlar çıkarır (örn. yoldaki bir gülümsemeyi alay etme olarak yorumlama).
· Kin Tutma: Kendisine yapılan haksızlıkları, hakaretleri ya da yaralamaları asla unutmaz; uzun süreli ve derin bir kin besler.
· Aşırı Tepkisellik (Saldırganlık): Başkalarınca fark edilmeyen ama kendisinin karakterine ya da saygınlığına saldırı olarak algıladığı durumlara hızla öfkeyle karşılık verir veya karşı saldırıya geçer.
·Eş Kıskançlığı: Gerekçesiz bir şekilde, eşinin ya da sevgilisinin sadakatsizliğine dair tekrar eden şüpheler yaşar.
Toplumda görülme oranının yaklaşık %2.3 ile %4.4 arasında olduğu tahmin edilmektedir. Klinik örneklemlerde erkeklerde kadınlara oranla daha sık tanı konulduğu bildirilmektedir. Genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde yalnızlık, akran ilişkilerinde bozulma, okul başarısızlığı ve aşırı hassasiyet gibi belirtilerle kendini fark ettirir. Erken erişkinlikte tam klinik tabloya ulaşır ve egosintonik (benlikle uyumlu) yapısı nedeniyle yaşam boyu kronik bir seyir izleme eğilimindedir.
PSİKOLOG DİLARA KARABACAK